გაზონის აერაცია და გადათესვა — შემოდგომის მთავარი სამუშაო
თბილისში გაზონისთვის ყველაზე მძიმე თვე აგვისტოა. ორი თვის განუწყვეტელი სიცხე, გამკვრივებული თიხნარი ნიადაგი და ყოველდღიური სიარული ერთად აკეთებს იმას, რასაც სექტემბერში ვხედავთ — გათხელებული, ლაქებიანი, მოყვითალო გაზონი, რომელზეც მორწყვის წყალი ნიადაგში აღარ ჩადის, არამედ ზედაპირზე მიედინება.
ამის გამოსწორება გაზაფხულამდე გადადება არ ღირს. სექტემბრიდან ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე ნიადაგი ჯერ კიდევ თბილია, ღამეები უკვე გრილდება და პირველი შემოდგომის წვიმებიც იწყება. ეს ზუსტად ის კომბინაციაა, რომელიც ბალახის თესლს სწრაფ აღმოცენებაში ეხმარება, სარეველას კი კონკურენციის საშუალებას აღარ აძლევს. სწორედ ამიტომ არის შემოდგომა გაზონის განახლების საუკეთესო სეზონი — გაზაფხულზე უკეთესი.
რატომ ტკეპნება თბილისური გაზონი
თბილისისა და მისი შემოგარენის ეზოებში ნიადაგი უმეტესად მძიმე თიხნარია, ხშირად კარბონატული და ტუტე რეაქციის. ასეთი ნიადაგი გამოშრობისას თითქმის ქვასავით მაგრდება, სველ მდგომარეობაში კი ადვილად იტკეპნება. დაამატეთ ამას სამშენებლო ნარჩენების ფენა, რომელიც ახალ უბნებში გაზონის ქვეშ ხშირად რჩება, და მიიღებთ სისტემას, სადაც ფესვს სუნთქვა უჭირს.
დატკეპნილი გაზონის ნიშნები ადვილი შესამჩნევია:
- მორწყვის შემდეგ წყალი წუთობით დგას ზედაპირზე ან გვერდზე გარბის;
- ბალახის ფესვი სამ-ოთხ სანტიმეტრზე ღრმად აღარ მიდის;
- ბილიკებად ქცეული, გამკვრივებული ზოლები კარისკენ და ჭიშკრისკენ;
- ხავსი და მარცვლოვანი სარეველა, რომელიც ჯანსაღ ბალახს თანდათან ანაცვლებს.
რას აკეთებს აერაცია
აერაცია ნიადაგში მცირე არხების გაკეთებაა, რომ ჰაერმა, წყალმა და სასუქმა ფესვთა ზონას მიაღწიოს. მნიშვნელოვანია, თუ როგორ აკეთებთ ამას.
ღრუმილიანი, ანუ ბირთვული აერაცია ნიადაგიდან ამოაქვს პატარა ცილინდრები — დაახლოებით ორსანტიმეტრიანი დიამეტრით და ექვსიდან რვა სანტიმეტრამდე სიღრმეზე. სწორედ ეს ამცირებს რეალურად ნიადაგის სიმკვრივეს.
წვეტიანი, ნემსებიანი აერაცია მხოლოდ ხვრეტს ნიადაგს და ხვრელის კედლებს კიდევ უფრო ამკვრივებს. მსუბუქ, ქვიშიან ნიადაგზე ის მისაღებია — თბილისურ თიხნარზე კი ხშირად აუარესებს იმას, რისი გამოსწორებაც სურდათ.
ამოღებული ცილინდრები გაზონზე დატოვეთ. ორ კვირაში ისინი წვიმისა და მორწყვის შედეგად დაიშლება და ნიადაგის ზედა ფენას თავადვე დაუბრუნდება.
სამუშაოს სწორი თანმიმდევრობა
- გათიბეთ დაბლა — ჩვეულებრივზე ერთი საფეხურით მოკლედ, დაახლოებით სამ სანტიმეტრამდე, და მოჭრილი ბალახი მოაცილეთ.
- დაასველეთ წინა დღეს. მშრალ თიხნარში აერატორი ვერ შედის; გაჟღენთილში კი ხვრელი მაშინვე იკვრება. სწორი მდგომარეობა ნესტიანი, მაგრამ არა ტალახიანი ნიადაგია.
- გაატარეთ აერატორი ორჯერ, ერთმანეთის მიმართ ჯვარედინი მიმართულებით.
- გადათესეთ დაუყოვნებლივ — ახლად გახსნილი ხვრელი თესლისთვის საუკეთესო საწოლია.
- მოაყარეთ თხელი ფენა მომწიფებული კომპოსტისა და ქვიშის ნარევისა, დაახლოებით ნახევარი სანტიმეტრი. ეს თესლს ნესტს უნარჩუნებს და თანდათან აუმჯობესებს ზედა ფენის სტრუქტურას.
- გამოკვებეთ შემოდგომის სასუქით — დაბალი აზოტით და მაღალი კალიუმით. კალიუმი ფესვს ზამთრისთვის ამზადებს; ზედმეტი აზოტი კი სექტემბერში ისეთ რბილ ნაზარდს იძლევა, რომელსაც პირველივე ყინვა აზიანებს.
- მორწყეთ ხშირად და ცოტა — დღეში ორჯერ, მოკლედ, სამი კვირის განმავლობაში. ახლადგადათესილ გაზონზე კვირაში ერთხელ ღრმა მორწყვა არ მუშაობს: თესლს ზედაპირზე გამოშრობა კლავს.
რომელი თესლი მუშაობს თბილისში
თბილისის ზაფხული გრილსეზონურ ბალახებს ზღვარზე აყენებს, ამიტომ ნარევის საფუძველი გვალვაგამძლე უნდა იყოს:
- მაღალი წივანა (Festuca arundinacea) — ღრმა ფესვი და სიცხის ყველაზე კარგი ამტანობა. თბილისური ნარევის უმეტესი წილი სწორედ ეს უნდა იყოს.
- მრავალწლიანი კოინდარი (Lolium perenne) — სწრაფად ამოდის და ღია ლაქებს ჩქარა ხურავს, თუმცა მარტო მას ზამთარ-ზაფხულის რყევა უჭირს.
- მდელოს თივაქასრა (Poa pratensis) — ნელა ვითარდება, სამაგიეროდ მიწისქვეშა ღეროებით მკვრივ საფარს კრავს და დაზიანებულ ადგილს თავად ავსებს.
გადათესვისას თესლის ნორმა ახალ გაზონზე ნაკლებია — დაახლოებით ოცი-ოცდახუთი გრამი კვადრატულ მეტრზე. თუ გაზონის ნახევარზე მეტი გამეჩხერებულია, ეს უკვე გადათესვის საკითხი აღარ არის: ჯობია ახალი გაზონის მოწყობა განიხილოთ, არჩევანში კი რულონურ და თესლით მოწყობილ გაზონს შორის ცალკე სტატია დაგეხმარებათ.
ხშირი შეცდომები
- აგვისტოში აერაცია. ოცდათხუთმეტ გრადუსში გახსნილი ნიადაგი უფრო სწრაფად შრება და ბალახს კიდევ უფრო ასუსტებს. დაელოდეთ სექტემბერს.
- გადათესვა სარეველას საწინააღმდეგო პრეპარატის შემდეგ. აღმოცენებამდე მოქმედი ჰერბიციდი თქვენს თესლსაც ისევე აჩერებს, როგორც სარეველასას. ამ ორ სამუშაოს შორის მინიმუმ ექვსი კვირა უნდა იყოს.
- ამოღებული ცილინდრების მოხვეტა. ეს უფასო ნიადაგის გამაუმჯობესებელია — ნუ გადაყრით.
- ნიადაგის შემოწმების გამოტოვება. თუ გაზონი ყოველწლიურად თხელდება, პრობლემა შესაძლოა სიმკვრივეში კი არა, მჟავიანობასა და კვებაში იყოს; ამაზე ნიადაგის ანალიზის სახელმძღვანელო გვიყვება. თუ გაინტერესებთ, თვეების მიხედვით სხვა რა სამუშაოები ხვდება შემოდგომას, გამოგადგებათ სეზონური კალენდარი.
როდის ჯობია პროფესიონალს მიანდოთ
პატარა, ასკვადრატულმეტრიან გაზონზე ნაქირავები აერატორითაც შეიძლება თავი გაართვათ. დიდ ფართობზე, ან როცა ნიადაგი წლების განმავლობაში იტკეპნებოდა, სამუშაო უკვე ტექნიკასა და თანმიმდევრობაზეა დამოკიდებული — აერაცია, გადათესვა, ზედაპირული მოყრა და გამოკვება ერთ დღეში უნდა ჩატარდეს, სანამ ხვრელები ღიაა.
ჩვენი გუნდი შემოდგომის ამ ციკლს სეზონური აგროტექნიკური სამუშაოების ფარგლებში ატარებს. თუ გინდათ, რომ გაზონი მთელი წელი ერთ რიტმში იყოს მოვლილი — გათიბვა, გამოკვება, სეზონზე აერაცია — ამას ეზოს მოვლის აბონემენტი ფარავს. თუ მორწყვა ჯერ კიდევ ხელით ხდება, ავტომატური სარწყავი სისტემა სწორედ გადათესვის შემდეგ ამართლებს ყველაზე კარგად, როცა ნიადაგის ზედა ფენა სამი კვირა მუდმივად ნესტიანი უნდა იყოს.
დაგვიკავშირდით და ეზოს დათვალიერების შემდეგ გეტყვით, თქვენს გაზონს აერაცია და გადათესვა სჭირდება თუ სრული განახლება.